Niềm vui của người thầy bắt đầu từ sự trưởng thành của sinh viên

Từ những sinh viên còn lúng túng khi đọc tài liệu khoa học bằng tiếng Anh, chưa quen với thuật toán hay thực nghiệm, đến lúc có thể tự tin trình bày ý tưởng và bảo vệ kết quả nghiên cứu sự thay đổi ấy chính là điều khiến ThS. Đinh Nguyễn Trọng Nghĩa, giảng viên Khoa Công nghệ thông tin, Trường Đại học Công Thương TP.HCM (HUIT), tìm thấy niềm vui trong hành trình nghiên cứu khoa học cùng sinh viên.

Được đào tạo ở cả Vật lý và Công nghệ thông tin, ThS. Đinh Nguyễn Trọng Nghĩa có nền tảng liên ngành, từ đó hình thành hướng nghiên cứu gắn với mô hình toán học, thuật toán và công nghệ. Hiện thầy tham gia giảng dạy các học phần về khoa học dữ liệu, khai thác dữ liệu, phân tích dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo.

ThS. Đinh Nguyễn Trọng Nghĩa (người áo xanh đứng giữa) cùng sinh viên tham dự Hội thảo khoa học quốc gia về Ứng dụng CN số trong phát triển khoa học và đổi mới sáng tạo.

Trong nghiên cứu, thầy tập trung vào tối ưu hóa thông minh (Intelligent Optimization), đặc biệt là các thuật toán Metaheuristic và phương pháp tối ưu hóa lai. Những hướng nghiên cứu này được kết hợp với trí tuệ nhân tạo, học máy, học sâu và khoa học dữ liệu để tìm lời giải cho nhiều bài toán thực tiễn trong môi trường, năng lượng, logistics, lập lịch, quy hoạch hệ thống và an toàn thông tin.

Điều khiến thầy gắn bó với nghiên cứu khoa học lại đến từ sự thay đổi rất cụ thể của sinh viên. Khi mới bước vào phòng lab, nhiều bạn còn e ngại trước tài liệu chuyên ngành bằng tiếng Anh, những thuật toán phức tạp hay các dòng code liên tục báo lỗi. Có những thực nghiệm phải làm lại nhiều lần, có phương pháp tưởng đúng nhưng kết quả lại chưa như kỳ vọng. Chính từ những lần thử nghiệm ấy, sinh viên học cách tìm nguyên nhân, điều chỉnh phương pháp và kiên trì hơn với vấn đề mình đang theo đuổi. Qua thời gian, các bạn dần có thể tự trình bày ý tưởng, giải thích thuật toán, xây dựng thực nghiệm và bảo vệ kết quả bằng lập luận của chính mình.

Thầy Nghĩa cũng nhận thấy mỗi sinh viên có một thế mạnh riêng. Có bạn nổi bật về lập trình, có bạn có tư duy toán học tốt, có người bền bỉ với thực nghiệm, lại có bạn thể hiện khả năng viết bài báo khoa học. Theo thầy, vai trò của người hướng dẫn là giúp các em nhận ra thế mạnh ấy và tạo điều kiện để mỗi người phát huy tốt nhất khả năng của mình.

Những nỗ lực đó đã mang lại nhiều kết quả đáng khích lệ cho Lab Tối ưu hóa trong năm học 2025–2026. Các nhóm sinh viên đạt 2 giải Nhì và 1 giải Khuyến khích nghiên cứu khoa học cấp trường, cùng 2 giải Khuyến khích tại cuộc thi nghiên cứu khoa học sinh viên cấp Bộ. Có 7 nhóm lọt vào vòng bán kết Giải thưởng Sinh viên Nghiên cứu Khoa học Euréka 2026.

Thầy Trọng Nghĩa (người đầu tiên từ trái qua) cùng với sinh viên tham dự Hội nghị khoa học quốc gia lần thứ XIX

Ở hoạt động công bố khoa học, các nhóm có 3 bài được chấp nhận tại các hội nghị quốc tế có lập chỉ mục Scopus và 6 bài được chấp nhận tại Hội nghị khoa học quốc gia FAIR 2026.

Thầy chia sẻ: “Với tôi, niềm vui lớn nhất trong công việc này là nhìn thấy sinh viên trưởng thành, tự tin hơn và có thể tạo ra những kết quả mà trước đây chính các em cũng không nghĩ mình có thể làm được”.

Vì vậy, khi sinh viên còn e ngại mình chưa đủ giỏi để bắt đầu, thầy thường khuyến khích các bạn cứ mạnh dạn thử sức. “Các em không cần phải thật giỏi mới bắt đầu nghiên cứu khoa học. Chính quá trình nghiên cứu, học hỏi và vượt qua khó khăn sẽ giúp các em ngày càng giỏi hơn”, thầy nhắn nhủ.

Với ThS. Đinh Nguyễn Trọng Nghĩa, giải thưởng hay bài báo khoa học là những cột mốc đáng ghi nhận. Giá trị theo sinh viên lâu dài hơn nằm ở khả năng tự học, tư duy độc lập, sự kiên trì và niềm tin rằng mình có thể giải quyết một vấn đề từng tưởng quá khó.

Niềm vui của người thầy vì thế cũng bắt đầu từ khoảnh khắc ấy: khi sinh viên từng bước vượt qua giới hạn của mình và trưởng thành bằng chính tri thức các em tự khám phá.

 Ban biên tập website HUIT